Normy bezpieczeństwa dla obuwia
Normy bezpieczeństwa to nie tylko oznaczenia techniczne – to pewność, że buty robocze, które nosisz, zostały przetestowane pod kątem rzeczywistych zagrożeń w miejscu pracy. Normy EN pomagają wybrać odpowiednie buty bezpieczne lub obuwie zawodowe do danej pracy, niezależnie od tego, czy potrzebujesz ochrony palców, odporności na poślizg, trwałości czy całodziennego komfortu.
Wszystkie buty bezpieczne i buty robocze muszą być zgodne z odpowiednimi normami EN oraz obowiązującymi normami dotyczącymi bezpieczeństwa pracowników w szerokim zakresie dziedzin zawodowych. Normy EN są oparte na rozporządzeniu w sprawie ŚOI (UE) 2016/425, możesz więc pracować bez obaw, wiedząc, że Twoje obuwie spełnia sprawdzone wymagania.
Poziomy oznakowania CE dla butów bezpiecznych
Wszystkie środki ochrony indywidualnej (ŚOI) – w tym buty bezpieczne – są podzielone na trzy kategorie w zależności od poziomu ochrony i powiązanego ryzyka. Kategorie te określają testy, certyfikację i monitorowanie wymagane przed oznaczeniem produktu znakiem CE.
Kategoria I – konstrukcja prosta
Cel: Ochrona przed minimalnymi zagrożeniami.
Ten rodzaj obuwia jest przeznaczony do środowisk niskiego ryzyka, w których zagrożenia można łatwo zidentyfikować oraz ich uniknąć. Przykładem może być obuwie chroniące przed lekkimi urazami mechanicznymi lub łagodnymi środkami czyszczącymi.
- Zaangażowanie jednostki notyfikowanej nie jest wymagane.
- Producent sam potwierdza zgodność.
- Stosowane głównie w obuwiu zawodowym (nie obuwiu bezpiecznym).
Kategoria II – konstrukcja pośrednia
Cel: Ochrona przed zagrożeniami średniego poziomu.
Jest to najpopularniejsza kategoria przemysłowego i profesjonalnego obuwia bezpiecznego.
- Wymaga badania typu UE przez jednostkę notyfikowaną.
- Zazwyczaj certyfikowane zgodnie z normą EN ISO 20345, 20346 lub 20347.
Obuwie kategorii II chroni przed uderzeniami, ściskaniem, przebiciem, poślizgnięciem i innymi umiarkowanymi zagrożeniami w miejscu pracy.
Kategoria III – konstrukcja złożona
Cel: Ochrona przed poważnymi lub zagrażającymi życiu zagrożeniami.
Obuwie z tej kategorii jest przeznaczone do użytku w ekstremalnych lub niebezpiecznych warunkach.
- Wymaga zarówno badania typu UE, jak i stałego nadzorowania jakości przez jednostkę notyfikowaną.
- Certyfikowane pod kątem zaawansowanych funkcji ochronnych, takich jak odporność na ciepło, zimno, chemikalia, elektryczność lub stopiony metal.
- Używane w branżach takich jak straż pożarna, odlewnictwo oraz przemysł naftowy i gazowy.
- Znak CE zawiera numer jednostki notyfikowanej (np. CE1234).
Często zadawane pytania (FAQ) dotyczące oznakowania CE
Co oznacza skrót CE?
CE to skrót od Conformité Européenne, co oznacza „zgodność europejską”. Wskazuje on, że produkt spełnia unijne normy bezpieczeństwa, zdrowia i ochrony środowiska związane z tym konkretnym produktem.
Czy oznakowanie CE jest obowiązkowe dla butów bezpiecznych?
Tak. Każde obuwie bezpieczne sprzedawane w UE lub EOG musi być opatrzone znakiem CE, aby było zgodne z rozporządzeniem w sprawie ŚOI (UE) 2016/425.
Jak mogę sprawdzić, czy buty bezpieczne posiadają certyfikat CE?
Szukaj znaku CE na bucie i opakowaniu. Producent musi również dostarczyć deklarację zgodności UE.
Czy buty bezpieczne ze znakiem CE mogą być używane poza Europą?
Tak. Wiele krajów uznaje ŚOI z certyfikatem CE za spełniające międzynarodowe standardy bezpieczeństwa, choć mogą obowiązywać również przepisy lokalne.
Jaka jest różnica między CE a innymi certyfikatami?
Oznakowanie CE ma zastosowanie do norm europejskich, podczas gdy certyfikaty takie jak ASTM lub CSA odnoszą się do przepisów regionalnych w innych krajach. Oznakowanie CE zapewnia zgodność z wymogami UE w zakresie bezpieczeństwa, zdrowia i właściwości użytkowych.
Krótkie informacje o normie EN ISO 20345:2022 + A1:2024
- Określa minimalne wymogi bezpieczeństwa dla obuwia zawodowego
- Dotyczy ochrony palców, odporności na poślizg, odporności na przebicie i nie tylko
- Wprowadza 8 poziomów klasyfikacji: od SB do S7
- Zawiera 18 opcjonalnych funkcji ochronnych (np. A, P, HRO, WPA)
- Zastępuje starsze oznaczenia WRU oznaczeniami WPA i WR
- Odporność na poślizg jest teraz uwzględniona w podstawowym wymaganiu
Zrozumienie normy EN ISO 20345:2022+A1:2024 – norma dotycząca obuwia bezpiecznego
Norma ta gwarantuje, że certyfikowane buty zapewniają niezawodną ochronę przed typowymi zagrożeniami w miejscu pracy, takimi jak uderzenia, ucisk, przebicia, poślizgnięcia i kontakt z wodą.
Jest to aktualizacja poprzedniej normy dotyczącej butów bezpiecznych, EN ISO 20345:2012. Zaktualizowana wersja wprowadza bardziej przejrzyste klasyfikacje, ulepszone metody testowania i nowe oznaczenia właściwości użytkowych, tak aby odzwierciedlić współczesne potrzeby w zakresie bezpieczeństwa w różnych branżach.
Dlaczego ta norma ma znaczenie?
- Zapewnia jednolite bezpieczeństwo w miejscach pracy na całym świecie
- Pomaga wybrać obuwie spełniające wymagania
- Zmniejsza ryzyko obrażeń spowodowanych typowymi zagrożeniami
- Zapewnia zgodność z przepisami i wymogami ubezpieczeniowymi
Wyjaśnienie klasyfikacji obuwia bezpiecznego
Norma EN ISO 20345:2022+A1:2024 wprowadza osiem klasyfikacji obuwia bezpiecznego – od SB do S7 – z których każda reprezentuje określoną kombinację cech ochronnych. Pomagają one szybko określić poziom ochrony oferowany przez buty bezpieczne.
Tabela klasyfikacji
Klasy te reprezentują kombinacje cech ochronnych:
- SB: Podstawowa ochrona palców
- S1–S3: Dodana antystatyczna, wodoodporna cholewka i odporność na przebicie
- S4–S5: Buty polimerowe o podobnych właściwościach
- S6–S7: Obejmuje pełną wodoszczelność (WR)
Tabela wyjaśniająca klasyfikacje i zakres testowania danej klasy:
| Klasa | Podnosek | Poślizg | Pięta | A | E | P | PL | PS | WPA | Podeszwa | WR |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| SB | • | • | |||||||||
| S1 | • | • | • | • | • | ||||||
| S1 P | • | • | • | • | • | • | |||||
| S1 PL | • | • | • | • | • | • | |||||
| S1 PS | • | • | • | • | • | • | |||||
| S2 | • | • | • | • | • | • | |||||
| S3 | • | • | • | • | • | • | • | • | |||
| S3L | • | • | • | • | • | • | • | • | |||
| S3S | • | • | • | • | • | • | • | • | |||
| S4 | • | • | • | • | • | ||||||
| S5 | • | • | • | • | • | • | • | ||||
| S5L | • | • | • | • | • | • | • | ||||
| S5S | • | • | • | • | • | • | • | ||||
| S6 | • | • | • | • | • | • | • | ||||
| S7 | • | • | • | • | • | • | • | • | • | ||
| S7L | • | • | • | • | • | • | • | • | • | ||
| S7S | • | • | • | • | • | • | • | • | • |
- Podnosek – ochronny podnosek
- Poślizg – obowiązkowa odporność na poślizg
- Pięta – zabudowany obszar pięty
- A – opór elektryczny
- E – pochłanianie energii w części piętowej
- P – wkładka metalowa typu P
- PL – wkładka niemetalowa typu PL
- PS – wkładka niemetalowa typu PS
- WPA – przepuszczanie i absorpcja wody
- Podeszwa – urzeźbiona podeszwa
- WR – wodoodporność
Odporność na poślizg jest obowiązkowa we wszystkich klasach
Testy poślizgowe stanowią teraz podstawę, są włączone do podstawowego wymogu certyfikacji i dlatego nie mają specjalnego oznaczenia. Były one wcześniej oznaczone jako SRA, SRB i SRC. Oprócz podstawowej certyfikacji można wykonać inny test poślizgu, stworzony z myślą o ocenie zachowania obuwia na zaolejonych powierzchniach, który zostanie następnie oznaczony jako SR (odporność na poślizg).
W przypadku obuwia, np. z kolcami, które w praktyce może być trudne lub niemożliwe do przetestowania zgodnie z normą, można oznaczyć obuwie symbolem: Ø.
Metody testowe mają na celu naśladowanie rzeczywistości, na przykład wszystkie testy poślizgu są przeprowadzane na podłogach ceramicznych.
Odporność na przebicie
Norma wyjaśnia w pewnym stopniu, z jakiego materiału wykonano wkładkę i jaki rozmiar gwoździa użyto w testach. Mniejsza średnica oznacza większy nacisk, a tym samym wyższe wymagania dotyczące ochrony.
- P: Stalowa wkładka antyprzebiciowa; średnica gwoździa testowego równa 4,5 mm.
- PL: Niemetalowa wkładka antyprzebiciowa; średnica gwoździa testowego równa 4,5 mm.
- PS: Niemetalowa wkładka antyprzebiciowa; średnica gwoździa testowego równa 3 mm.
Wyjaśnienie oznaczeń opcjonalnych
| Oznaczenie | Znaczenie |
|---|---|
| A | Obuwie antystatyczne |
| AN | Ochrona kostki |
| C | Obuwie częściowo przewodzące |
| CI | Izolacja podeszwy od zimna |
| CR | Odporność na przecięcie |
| E | Pochłanianie energii w obszarze pięty |
| FO | Odporność podeszwy zewnętrznej na paliwo i olej |
| HI | Izolacja cieplna materiału podeszwy |
| HRO | Odporność na ciepło kontaktowe (testowana w temperaturze 300°C / 572°F) |
| I | Izolacja elektryczna (obuwie dielektryczne zaprojektowane w celu ochrony użytkownika przed porażeniem prądem elektrycznym poprzez zapewnienie wysokiego poziomu izolacji elektrycznej) |
| LG | Przyczepność do drabiny |
| M | Ochrona śródstopia |
| P | Odporność na przebicie (wkładka metalowa typu P) |
| PL | Odporność na przebicie (wkładka niemetalowa) |
| PS | Odporność na przebicie (wkładka niemetalowa) |
| SC | Ścieranie się wzmocnienia noska |
| SR | Odporność na poślizg (posadzka z płytek ceramicznych z gliceryną) |
| WR | Pełna wodoodporność całego obuwia (testowana pod ciśnieniem). Jest objęta definicją S6 i S7. |
| WPA | Przepuszczanie i absorpcja wody |
Jak wybrać odpowiednie obuwie bezpieczne?
Oceń swoje środowisko pracy: mokre, suche, zimne, gorące, elektryczne, ostre odłamki?
- Dopasuj klasyfikację: Użyj SB–S7, aby znaleźć odpowiedni poziom ochrony podstawowej.
- Poszukaj dodatkowych oznaczeń: Wybierz funkcje takie jak WPA, CI lub HRO w zależności od konkretnego zagrożenia.
Czym jest norma EN ISO 20347?
EN ISO 20347 jest częścią rodziny norm EN ISO 2034x dotyczących obuwia roboczego. W przeciwieństwie do normy EN ISO 20345 (obuwie bezpieczne) lub EN ISO 20346 (obuwie ochronne), norma ta ma zastosowanie do obuwia roboczego i butów, które nie są wyposażone w podnoski odporne na uderzenie.
Jest to norma przeznaczona dla profesjonalistów pracujących w środowiskach o niskim zagrożeniu uderzeniami, w których ochrona palców nie jest wymagana. Gwarantuje ona, że obuwie spełnia podstawowe kryteria w zakresie odporności na poślizg, komfortu i ochrony przed zagrożeniami w miejscu pracy, takimi jak wyładowania elektrostatyczne, narażenie na działanie paliwa i wnikanie wody.
Funkcje obowiązkowe
- Brak podnosków ochronnych
- Odporność na poślizg (wymaganie podstawowe)
- Ergonomiczna konstrukcja zapewniająca komfort i dopasowanie
- Bezpieczeństwo materiałów (brak szkodliwych substancji)
- Trwałość w normalnych warunkach pracy
Opcjonalne właściwości ochronne
Obuwie zawodowe może również obejmować następujące właściwości:
- Ochrona antystatyczna (A)
- Obuwie częściowo przewodzące (C)
- Odporność na poślizg (SR)
- Pochłanianie energii w części piętowej (E)
- Odporność na olej opałowy (FO)
- Wodoodporność (WR)
- Izolacja przed zimnem (CI) lub izolacja od ciepła (HI)
- Podeszwy zewnętrzne odporne na przebicie (P, PS, PL)
- Przyczepność do drabiny (LG)
Klasyfikacje EN ISO 20347
| Kod | Opis |
|---|---|
| OB | Podstawowe obuwie zawodowe (dozwolona odkryta pięta). |
| O1 | Tak jak w przypadku OB plus zamknięty obszar pięty, antystatyczne (A), pochłanianie energii w części piętowej (E). Brak wodoodporności. |
| O2 | Tak jak w przypadku O1 plus przepuszczanie i absorpcja wody (WPA). |
| O3 | Tak jak w przypadku O2 plus urzeźbiona podeszwa i odporność na przebicie. |
| O4 | Tak jak w przypadku OB plus właściwości antystatyczne i pochłanianie energii. Obuwie wodoszczelne (np. buty polimerowe/gumowe z zamkniętym obszarem pięty). |
| O5 | Tak jak w przypadku O4 plus urzeźbiona podeszwa i odporność na przebicie. |
| O6 | Tak jak w przypadku O2 plus wodoodporność całego obuwia. |
| O7 | Tak jak w przypadku O3 plus wodoodporność całego obuwia. |
Kto potrzebuje obuwia zgodnego z normą EN ISO 20347?
Norma ta jest idealna dla profesjonalistów pracujących w środowiskach o niskim poziomie ryzyka, w których ochrona palców przed uderzeniami nie jest wymagana: opieka zdrowotna i personel medyczny, zespoły hotelarskie i gastronomiczne, technicy pomieszczeń czystych i laboratoriów.
Czym jest norma EN ISO 20349?
EN ISO 20349 jest częścią rodziny norm EN ISO 2034x dotyczących obuwia ochronnego. Dotyczy ona w szczególności butów noszonych w środowiskach, w których występują zagrożenia termiczne, w tym stopione żelazo, aluminium oraz iskry spawalnicze.
Norma jest podzielona na dwie części:
- Część 1 (20349-1): Obuwie dla odlewni
- Część 2 (20349-2): Obuwie do spawania
Obie części normy EN ISO 20349 rozszerzają podstawowe wymagania normy EN ISO 20345, wprowadzając specjalistyczną ochronę dla środowisk o wysokiej temperaturze. Dodają one certyfikowaną odporność na rozpryski stopionego metalu, narażenie na płomień i ciepło kontaktowe, wraz z bardziej rygorystycznymi ograniczeniami projektowymi i zwiększoną trwałością materiałów, aby obuwie wytrzymywało ekstremalne warunki termiczne.
Kluczowe wymagania normy EN ISO 20349
Obuwie certyfikowane zgodnie z normą EN ISO 20349 musi spełniać wszystkie obowiązkowe kryteria normy EN ISO 20345 oraz mieć dodatkowe funkcje w zakresie ochrony termicznej:
- Podnoski ochronne (odporność na uderzenia 200 J)
- Odporność na rozpryski stopionego metalu (oznaczenie Fe lub Al)
- Ognioodporne materiały cholewki
- Podeszwy zewnętrzne odporne na ciepło (HRO)
- Wzór B lub wyższy (buty z niską cholewką nie są dozwolone)
- Brak odsłoniętych szwów lub zapięć, które mogłyby uwięzić stopiony metal
Oznaczenia odporności termicznej
| Symbol | Opis |
|---|---|
| Fe | Ochrona przed stopionym żelazem (ok. 1400°C / 2552°F) |
| Al | Ochrona przed stopionym aluminium (ok. 700°C / 1292°F) |
| WG | Ochrona podczas spawania (płomień, iskry, ciepło kontaktowe) |
Kto potrzebuje obuwia zgodnego z normą EN ISO 20349?
- Pracownicy odlewni
- Spawacze i producenci wyrobów metalowych
- Technicy wytapiania i odlewania
- Zespoły utrzymania ruchu w przemyśle
- Ciężka produkcja i przemysł stoczniowy
Kiedy ma zastosowanie norma EN ISO 17249:2013?
Dotyczy ona butów przeznaczonych do użytku przez profesjonalistów, takich jak pracownicy leśnictwa, arboryści i ratownicy, którzy obsługują ręczne piły łańcuchowe.
Wymagania normy
- Odporność na przecięcie piłą łańcuchową: Obuwie musi być skonstruowane w sposób odporny na przecięcie przez pracującą piłę łańcuchową. Można to osiągnąć dzięki specjalistycznym materiałom i warstwowej konstrukcji.
- Klasy ochrony: Norma definiuje poziomy ochrony w oparciu o prędkość piły łańcuchowej:
- Klasa 1: 20 m/s
- Klasa 2: 24 m/s
- Klasa 3: 28 m/s
- Procedury testowe: Obuwie jest testowane w kontrolowanych warunkach w celu symulacji kontaktu z piłą łańcuchową i oceny odporności.
- Dodatkowe funkcje bezpieczeństwa: Obuwie musi również spełniać podstawowe wymagania dotyczące środków ochrony indywidualnej, takie jak:
- Antypoślizgowe podeszwy
- Stalowa lub kompozytowa ochrona palców
- Podeszwa środkowa odporna na przebicie
- Wodoodporność i trwałość
Dlaczego to ma znaczenie
Obuwie certyfikowane zgodnie z normą EN ISO 17249:2013 zapewnia krytyczną ochronę w środowiskach wysokiego ryzyka. Urazy piłą łańcuchową mogą być poważne i nagłe – ta norma zapewnia, że buty stanowią ostatnią linię obrony przed przypadkowym kontaktem z ostrzem piły.
