Odzież i obuwie do pracy w chłodni i mroźni - wymagania, normy i dobór kompletu
Praca w chłodni różni się od pracy na zewnątrz zimą dwiema rzeczami: temperatura jest stała przez całą zmianę, a ruch powietrza z chłodnic odbiera ciepło szybciej, niż wskazywałby sam termometr. Dlatego odzieży do chłodni nie dobiera się tak samo jak kurtki zimowej na plac.
Trzy normy, które trzeba rozróżnić
| Norma | Zakres | Kiedy stosować |
|---|---|---|
| EN 342 | Kompletne zestawy chroniące przed zimnem, temperatury poniżej -5°C | Mroźnie, magazyny mrożonek, praca w temperaturach ujemnych |
| EN 14058 | Pojedyncze elementy odzieży chroniącej przed chłodem, temperatury powyżej -5°C | Chłodnie, hale z klimatyzacją technologiczną, praca w zakresie 0 do +10°C |
| EN 511 | Rękawice ochronne, praca w temperaturach poniżej -5°C oraz w zakresie powyżej -5°C do +10°C | Chłodnie, mroźnie, magazyny mrożonek, praca w temperaturach ujemnych |
Różnica jest istotna, bo EN 342 dotyczy zestawu jako całości - kurtki i spodni badanych razem. Kupienie kurtki z EN 342 i połączenie jej z dowolnymi spodniami nie daje ochrony opisanej certyfikatem zestawu.
Przy odzieży według EN 342 producent podaje wartość izolacyjności cieplnej oraz czas, przez jaki zestaw zapewnia komfort w danej temperaturze przy określonym poziomie aktywności. To ważne: ta sama kurtka daje inny czas ochrony przy pracy fizycznej i przy pracy stojącej, bo organizm produkuje wtedy inną ilość ciepła.
System warstw
W chłodni jedna gruba warstwa sprawdza się gorzej niż trzy cieńsze. Powód jest prozaiczny - pracownik wchodzi i wychodzi. Przy jednej grubej warstwie po wyjściu do hali o normalnej temperaturze natychmiast się poci, a wilgotna bielizna w chłodni wychładza szybciej niż sucha.
| Warstwa | Zadanie | Czego unikać |
|---|---|---|
| Bielizna termoaktywna | Odprowadzenie wilgoci od skóry | Bawełny - chłonie pot i zostaje mokra |
| Warstwa środkowa (polar) | Zatrzymanie ciepła | Zbyt ciasnego dopasowania, które likwiduje warstwę powietrza |
| Warstwa zewnętrzna | Ochrona przed ruchem powietrza i wilgocią | Elementów utrudniających szybkie zdjęcie przy wyjściu |
Obuwie: oznaczenie CI
W obuwiu bezpiecznym za ochronę przed zimnem odpowiada symbol CI - izolacja podeszwy od zimna. Bez niego chłód przechodzi przez podeszwę, i to właśnie stopy najczęściej marzną pierwsze, mimo dobrej kurtki.
Do chłodni i mroźni dobiera się zwykle trzewik z izolacją, w klasie S3, z oznaczeniem CI. Warto zwrócić uwagę na dwie rzeczy. Po pierwsze, wkładka antyprzebiciowa niemetalowa (oznaczenie PS lub PL) przewodzi zimno gorzej niż stalowa, co w tym zastosowaniu działa na korzyść. Po drugie, but do chłodni powinien mieć zapas na grubszą skarpetę - dobierany w tym samym rozmiarze co letni, będzie za ciasny, a ucisk pogarsza krążenie i stopa marznie szybciej. Więcej o oznaczeniach w tekście o normach obuwia ochronnego.
W ofercie BAAK są trzy modele obuwia ocieplanego. Model Baak Sol w wersji damskiej ma oznaczenie S1PS CI FO HRO SR ESD, czyli właśnie izolację od zimna w połączeniu z niemetalową wkładką antyprzebiciową.
O czym najczęściej się zapomina
- Dłonie. Rękawice do chłodni muszą być ocieplane, a jednocześnie pozwalać chwycić opakowanie. Zbyt grube kończą się tym, że pracownik je zdejmuje.
- Głowa. Przy pracy w temperaturach ujemnych czapka pod kask albo kaptur to nie dodatek, tylko warunek utrzymania ciepła.
- Skarpety. Gruba skarpeta w bucie dobranym na cienką to gorsze rozwiązanie niż cienka skarpeta w bucie z izolacją.
- Czas ekspozycji. Norma EN 342 podaje czas ochrony, nie „ciepło albo zimno”. Przy długich zmianach w mroźni organizacja przerw jest częścią ochrony.
- Rozmiar warstwy zewnętrznej. Kurtka dobrana na koszulkę nie zmieści polaru pod spodem.
Dobór do temperatury
| Warunki | Odzież | Obuwie |
|---|---|---|
| Chłodnia 0 do +10°C | Elementy według EN 14058, polar plus warstwa zewnętrzna | S3, dobrze jeśli z CI |
| Mroźnia -18 do -25°C | Zestaw według EN 342, pełny system trzech warstw | Trzewik ocieplany S3 z CI, wkładka niemetalowa, podnosek niemetalowy, zapas na grubszą skarpetę |
| Praca mieszana, wejścia i wyjścia | Warstwy łatwe do zdjęcia, bielizna termoaktywna obowiązkowo | S3 z CI, z zapasem na grubszą skarpetę |
Odzież i obuwie do takich warunków znajdziecie w kategorii odzież do chłodni i zamrażalni.
Zamówienie dla zespołu
Przy kompletowaniu odzieży do chłodni dla całego zespołu najważniejsze jest ustalenie dwóch rzeczy na starcie: w jakich temperaturach faktycznie pracują ludzie i jak długo przebywają w strefie zimna bez przerwy. Od tego zależy, czy wystarczą elementy według EN 14058, czy potrzebny jest zestaw według EN 342. Wycenę przygotowuje handlowiec - zapytanie można złożyć przez formularz dla firm albo telefonicznie pod numerem 600 288 883.
Najczęstsze pytania
Czym różni się EN 342 od EN 14058?
EN 342 dotyczy kompletnych zestawów do pracy w temperaturach poniżej -5°C i bada kurtkę ze spodniami razem. EN 14058 dotyczy pojedynczych elementów odzieży do pracy w chłodzie powyżej -5°C.
Czy kurtka z EN 342 wystarczy do pracy w mroźni?
Nie sama. Certyfikat EN 342 odnosi się do zestawu, więc kurtkę trzeba łączyć ze spodniami, z którymi była badana.
Jakie obuwie do chłodni?
Trzewik w klasie S3 z oznaczeniem CI, czyli izolacją podeszwy od zimna. Wkładka antyprzebiciowa niemetalowa przewodzi zimno gorzej niż stalowa, podobnie jest z niemetalowym podnoskiem.
Czy do chłodni używać buta o rozmiar większego?
Warto przewidzieć zapas na grubszą skarpetę, ale nie kosztem prawidłowego dopasowania pięty. Najlepiej przymierzyć w skarpecie, w której będzie się pracować.
Dlaczego pracownicy marzną mimo dobrej kurtki?
Najczęściej z trzech powodów: bawełniana bielizna, która zostaje wilgotna, obuwie bez izolacji od zimna oraz zbyt ciasne dopasowanie, które ogranicza krążenie. Bardzo ważnym elementem odzieży są też czapka i rękawice zgodne z normą EN 511.
Jak dobrać odpowiednie rękawice EN 511?
- Do pracy na zewnątrz przy wietrze i śniegu: wysoka odporność na zimno konwekcyjne (poziom 3-4).
- Obsługa zamrożonych materiałów: wysoka odporność na zimno kontaktowe (poziom 3-4).
- Na mokre warunki: odporność na penetrację wody = 1.
